Fot. Jarosław Myśliwski
Po dłuższej przerwie turyści i miłośnicy przyrody znów mogą odwiedzać rezerwat „Cisy nad Liswartą”. Ponownie otwarto znajdującą się na jego terenie ścieżkę dydaktyczno-przyrodniczą. Trasa była wcześniej niedostępna z powodu rozlewiska, które powstało w wyniku działalności bobrów.
Po usunięciu utrudnień ścieżka edukacyjna w rezerwacie „Cisy nad Liswartą” przed wakacjami została ponownie udostępniona odwiedzającym. To jedna z najcenniejszych przyrodniczo atrakcji regionu, położona na terenie Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą.
Rezerwat znajduje się w gminie Herby, w pobliżu miejscowości Łebki. Walory tutejszych lasów dostrzeżono już przed II wojną światową. Największym skarbem tego miejsca jest populacja cisów – część drzew ma ponad 200 lat, a niektóre osiągają nawet 12 metrów wysokości.
Rezerwat jest również ostoją wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin. Szczególną wartość mają relikty migracji gatunków górskich na niż. Przyrodnicy wskazują, że jest to jedno z najcenniejszych florystycznie miejsc w regionie.
Teren objęty jest także ochroną w ramach obszaru Natura 2000 „Łęgi w lasach nad Liswartą”.
Na terenie rezerwatu na dobre zadomowiły się bobry. Te płochliwe zwierzęta trudno zobaczyć, jednak podczas spaceru można czasami usłyszeć odgłosy spłoszonych osobników, które nurkują w wodzie utworzonych przez siebie rozlewisk.
Znacznie łatwiej dostrzec ślady ich działalności. W wielu miejscach widać drzewa naznaczone ostrymi zębami bobrów.
To właśnie rozlewisko powstałe w wyniku działalności tych zwierząt było powodem czasowego zamknięcia ścieżki.
Ścieżka dydaktyczna „Cisy nad Liswartą” ma około 600 metrów długości. Na trasie ustawiono siedem tablic edukacyjnych, które przybliżają najważniejsze elementy przyrodniczego bogactwa tego miejsca.
Trasa prowadzi przez najcenniejsze fragmenty lasu łęgowego i pozwala przyjrzeć się roślinności charakterystycznej dla doliny Liswarty.
Pierwsza tablica, znajdująca się tuż za drewnianą bramką, opowiada o rezerwacie i Parku Krajobrazowym Lasy nad Górną Liswartą. Park zajmuje powierzchnię ponad 500 km kw. Około 63 proc. jego obszaru stanowią lasy, a stawy hodowlane zajmują niemal 1 proc. powierzchni objętej ochroną.
Jednym z najciekawszych punktów ścieżki jest łęg jesionowo-olszowy – wilgotny i żyzny las rozwijający się w pobliżu strumieni oraz terenów podmokłych.
Takie siedlisko działa niczym naturalna gąbka: magazynuje wodę, ogranicza skutki suszy i zapewnia schronienie wielu gatunkom roślin oraz zwierząt. W runie można znaleźć m.in. szczawik zajęczy, śledzienicę skrętolistną oraz rozległe kobierce mchów.
Jednym z największych zagrożeń dla łęgów są regulacja cieków rzecznych i melioracje wodne. Prowadzą do przesuszenia cennych siedlisk.
Sporo uwagi poświęcono również olszy czarnej, charakterystycznej dla terenów podmokłych. Nazwa gatunku nawiązuje do niemal czarnej kory drzewa, która dawniej była wykorzystywana do farbowania materiałów.
Ciekawostką jest także drewno olszy. Po ścięciu jego jasna, biała barwa bardzo szybko zmienia się na pomarańczowo-czerwoną. Korzenie drzewa współpracują natomiast z bakteriami wiążącymi azot, dzięki czemu olsza przyczynia się do użyźniania gleby.
Bohaterem jednego z przystanków ścieżki jest cis – drzewo cieniolubne, rosnące bardzo wolno, ale mogące osiągać wiek kilkuset lat.
Najstarszym znanym w Polsce cisem jest cis henrykowski w Henrykowie Lubańskim, którego wiek szacuje się na około 1300 lat. Warto pamiętać, że niemal cała roślina jest trująca. Wyjątek stanowi czerwona osnówka otaczająca nasiona.
To właśnie stare cisy są największym przyrodniczym skarbem rezerwatu „Cisy nad Liswartą”.
Tablice edukacyjne przypominają również, że martwe drzewa nie są w lesie bezużyteczne. Powalone pnie i spróchniałe konary stają się siedliskiem owadów i grzybów, a także miejscem żerowania i schronienia dla ptaków.
Dzięcioły wykuwają w nich dziuple, natomiast zimą pod spróchniałymi kłodami mogą chronić się niewielkie ssaki, m.in. ryjówki czy kuny.
Podczas spaceru można usłyszeć grzywacza, znaleźć tropy dzików albo wypatrzyć puszczyka ukrywającego się wśród starych drzew. W rezerwacie występuje również dzięcioł czarny, największy przedstawiciel dzięciołowatych spotykany w Polsce.

Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi redakcja.
::news{"type":"see-also","item":"14711"}